دؤندی



ایا دوستلار آدم باری
هربیری بیر کأره دؤندی
قارون کمی ییغیپ مالی
باریسی حاییارا دؤندی

حرام ییغار بولدی بایلار
یاشار گون و گؤزه ل آیلار
بیزینگ بو عشرتلی جایلار
قول قیزناق بازارا دؤندی

داغلاردا بند بولدی سیللار
اؤسمأی قالدی گلن یللر
گورگن گؤکلنگ عجب ایللر
یاغی دان گذره دؤندی

طلاتخندا قاپی لار
دؤور آیلانیپ یاپیلار
ایشان ملا پیر صوفیلار
ایلاتا آزارا دؤندی

درمانسیز قالاندیر دردلر
ویران بولدی کؤشکی یورتلار
آطاچیقان بیزینگ مردلر
زنداندا بازارا دؤندی

یؤره ن بولمادی سوغابا
خرامی دؤندی قصابا
سحر چاغی اؤسن صبا
نیلأی ایندی نارا دؤندی

نیلای گون به گوندن یامان
ایل یوردومنی توتدی دومان
مرد آستیندا عجب چامان
باق بوگون اول خارا دؤندی

دیللر دییر گوروپ -گوروپ
عقل کسر سوروو - سوروپ
آنچا مردلر بویون بوروپ
نامردا یسیره دؤندی

اویاتدان قالدی زنانلار
نامرد بولدی چوخ مردانلار
ایل ایچینده شاهلار خانلار
گویا سوقجاق مارا دوندی

بیر پری اوتورماز سینا
غرق بولوپدیر دنیا خونا
ناماردلار اوغساپ مجنونا
لولیلار بیر یارا دوندی

بیر سؤز دیدیم بیلسنگ بایاق
شوندان دادار بولدوم تایاق
نادان حرام صوفی سیاق
پش گییپدیر پیره دوندی

یاغشلار اوستونده ن آرتلاپ
پولون تماملاندا داتلاپ
بیهوده تانگرینی یادلاپ
نامارد جانین بیره دوندی

عقلدان آیریلدی باشلار
دریا بولدی آقان یاشلار
حق برمه گن قوری حوشلار
عقل سؤزله ییپ سره دوندی

آلار بولدی هرکس ییغیپ
بای آداییپ مالین ییغیپ
ایل ایچینده مسکین سولوپ
بخیل لار سویتخوار دوندی

اره یپدیر داغلار داشی
نامرد بولدی مرد قارداشی
مختومقلی نینگ گوز یاشی
اول ده نگزی خزرا دوندی

ترجمه:

واژگونی

ای دوستان
هریک از انسانها سرگرم کاریست
چه کسان که چون قارون ثروتها اندوخته
به سرانجامی پر هیاهو می رسند
ثروتمندان به حرام غرق در انباشتنند
و خورشید و ماه تابان در غروب
سرزمین خوش و خرم ما
بازار اسیران و بردگان شده است
سیلها در کوهها بند مانده اند
و باد از حرکت ایستاده است
دشت"گرگان"و صحرای "گوکلان" این سرزمین خوب
جولانگاه غارتگران شده است
روزگار می گذرد
و دروازه کاخهای طلایی بسته می شود
و مردم سید و ملا و پیر و صوفی نیز
آزاری به جان می شمارند
دردهایمان بی دوا مانده اند
و قصرها و سرزمینها در ویرانی
در زندانها از سواران دلاور بی شمار
بازاری را انداخته اند
کسی به سوی نیکی نمی شتابد
و حرامیها قصابهایی شده اند
و صبای سحرگاهان
توگویی تف جهنمی است که می وزد
و هر روز شومتر از روز پیشین است
سیاهی سرزمینم را پوشاندا است
و اسبان دلاور مردان
امروز بسان خارهایی در زیر پاهایشانند
زبانها تا نبینند سخن نمی گویند
و عقلها با اضطراب قضاوت می کنند
چه مردانی به زانو در آمده
اسید دست نامردان شده اند
و چه زنانی عفتشان برباد رفته است
چه مردانی از مردانگی فرو افتاده اند
و پادشاهان و خانها در میان مردم
مارها زهرآگین را می مانند
هیچ پریی به تماشا نمی نشیند
دنیا غرق در خون است
و نامردان مجنونهایی شده اند
و لولیها یارانی
چندی پیش گفتم:
صوفی نمایان نادان
عمامه به سر به ظاهر پیران در آمده اند
و به خاطر این حرف چوب خوردم
نامردان خوبان را زیر پایشان له می کنند
و همانا درگاه "نداری"فغان سر می دهند
و بیهوده به یاد خدا می افتند
تو گویی جان آنان سر مفارقت دارد
عقل از سرها پریده است
و اشکها دریایی ساخته اند
و نادانهای سبکسر
لاف زنان،عالمانی شده اند
همه در اندیشه اندوختنند
و ثروتمندان به فریب انباشتن
تهی دستان در پژمردگی
و بخیلان در رباخواری
نامرد خود را برادر مرد می نمایاند
سنگ کوهها آب می شود
و چشمان مختومقلی سیلاب
و تو دریای خزر را در آن می بینی

تمامی حقوق نزد وبسایت مختومقلی فراغی محفوظ است.
طراحی،توسعه،اجرا: فخرالدین پرویزی